uno igne haurientur. Quae tunc spectaculi latitudo! Quid admirer! quid rideam! Ubi gaudeam! Ubi exultem , spectans tot et tantos reges , qui in coelum recepti nuntiabantur, cum ipso Jove et ipsis suis testibus in imis tenebris congemescentes! Item praesides ” (the provincial governors) “ persecutores dominici nominis saevioribus quam ipsi flammis saevierunt insultantibus contra Christianos liquescentes! Quos praeterea sapientes illos philosophos coram discipulis suis una conflagrantibus erubescentes, quibus nihil ad deum pertinere suadebant, quibus animas aut nullas aut non in pristina corpora redituras affirmabant! Etiam poetas non ad Rhadamanti nec ad Minois, sed ad inopinati Christi tribunal palpitantes! Tunc magis tragoedi audiendi, magis scilicet vocales ” (with louder tones and more violent shrieks) “ in sua propria calamitate; tunc histriones cognoscendi, solutiores multo per ignem; tunc spectandus auriga in flammea rota totus rubens, tunc xystici contemplandi non in gymnasiis, sed in igne jaculati, nisi quod ne tunc quidem illos velim vivos, ut qui malim ad eos potius conspectum insatiabilem conferre, qui in dominum scevierunt. Hic est ille, dicam fabri aut quaestuariae filius ” (as is shown by the whole of the following, and in particular by this well-known description of the mother of Jesus from the Talmud, Tertullian is henceforth referring to the Jews), “ sabbati destructor, Samarites et daemonium habens. Hic est quem a Juda redemistis, hic est ille arundine et colaphis diverberatus, sputamentis de decoratus, felle et acete potatus. Hic est, quem clam discentes subripuerunt, ut resurrexisse dicatur vel hortulanus detraxit, ne lactucae suae frequentia commeantium laderentur. Ut talia species, ut talibus exultes , quis tibi praetor aut consul aut sacerdos de sua liberalitate prastabit? Et tamen haec jam habemus quodammodo per fidem spiritu imaginante repraesentata. Ceterum qualia illa sunt, quae nec oculus vidit nec auris audivit nec in cor hominis ascenderunt? ” (1 Corinthians 2:9) “ Credo circo et utraque cavea ” (first and fourth row, or, according to others, the comic and the tragic stage) “ et omni studio gratiora. ” Per fidem : so stands it written.
Table of Contents
15
52