اما من نمیخواهم در این جزوه به دفاع از یهودیان برخیزم. این کار بیهوده خواهد بود. هر آنچه منطقی و هر آنچه احساسی که بتوان در دفاع از آنان گفت، پیشتر گفته شده است. اگر شنوندگانِ کسی قادر به درک این سخنان نباشند، او واعظی در بیابان است؛ و اگر شنوندگان چنان بلندنظر و وارسته باشند که پیشتر آن را دریافته باشند، پس این موعظه زاید است. من به تعالی بشر به درجاتِ والاتر و والاترِ تمدن باور دارم؛ اما این تعالی را بهشدت کُند میدانم. اگر قرار بود منتظر بمانیم تا بشریتِ متوسط به همان اندازه که لسینگ هنگام نوشتن «ناتان خردمند» از سرِ خیرخواهی بود، نیکسیرت شود، باید فراتر از عمر خود، فراتر از عمر فرزندان، نوادگان و نبیرگانمان منتظر میماندیم. اما روحِ جهان به شیوهای دیگر به یاری ما میآید.
این قرن به واسطهی دستاوردهای فنیاش، رنسانسی شگفتانگیز به جهان هدیه داده است؛ اما در عین حال، این پیشرفتهای معجزهآسا در خدمت بشریت به کار گرفته نشدهاند. مسافت دیگر مانعی محسوب نمیشود، با این حال ما از کمبود فضا مینالیم. کشتیهای بخار عظیم ما، ما را بهسرعت و با اطمینان از دریاهایی که تا پیش از این دیده نشده بودند، عبور میدهند. راهآهنهای ما، ما را با ایمنی به دنیای کوهستانی میبرند که تا پیش از این با ترس و لرز و پای پیاده فتح میشد. رویدادهایی که در سرزمینهایی رخ میدهند که در زمان محصور کردن یهودیان در گتوها توسط اروپا، هنوز کشف نشده بودند، در عرض یک ساعت به گوش ما میرسند. از این رو، تیرهروزی یهودیان یک ناهمزمانی تاریخی است؛ نه به این دلیل که صد سال پیش دورهای از روشنگری وجود داشت، چرا که آن روشنگری در واقعیت تنها به برگزیدهترین اذهان رسیده بود.
من بر این باورم که نور الکتریکی نه برای روشن کردن اتاقهای پذیراییِ عدهای از خودراضی، بلکه برای تاباندن نور بر برخی از مسائل تاریک بشریت اختراع شده است. یکی از این مسائل، که کماهمیتترین آنها نیز نیست، مسئله یهود است. ما با حل این مسئله، نه تنها برای خود، بلکه برای بسیاری از انسانهای دیگر که زیر بار سنگین رنج و ستم کمر خم کردهاند، کار میکنیم.
مسئله یهود همچنان وجود دارد. انکار آن حماقت است. این مسئله بازماندهای از قرون وسطی است که ملتهای متمدن، با وجود تمام تلاشهایشان، هنوز نتوانستهاند از شر آن خلاص شوند. آنها قطعاً هنگام اعطای آزادی به ما، تمایلی سخاوتمندانه برای انجام این کار نشان دادند. مسئله یهود در هر کجا که یهودیان به تعداد قابلتوجهی زندگی میکنند، وجود دارد. در جاهایی که این مسئله وجود ندارد، یهودیان در جریان مهاجرتهای خود آن را با خود میبرند. ما طبیعتاً به مکانهایی میرویم که در آنجا مورد آزار و اذیت قرار