حال اگر مثالهایی که زدم باعث شود مردم به این نتیجه برسند که توده مردم تنها بهطور موقت به کانونهای ایمان، تجارت یا سرگرمی جذب میشوند، پاسخ به اعتراض آنها
ساده است. در حالی که هر یک از این اهداف به تنهایی قطعاً تنها تودهها را جذب میکند، مجموع این کانونهای جاذبه میتواند آنها را بهطور دائم حفظ و راضی نگه دارد. زیرا تمام این کانونها در کنار هم، یک هدف واحد، بزرگ و دیرینه را تشکیل میدهند که مردم ما همواره مشتاق دستیابی به آن بودهاند، هدفی که به خاطر آن خود را زنده نگاه داشتهاند و به خاطر آن، تحت فشار نیروهای بیرونی، زنده نگاه داشته شدهاند: یک میهن آزاد! هنگامی که جنبش آغاز شود، ما برخی از افراد را به دنبال خود خواهیم کشید و اجازه خواهیم داد دیگران به دنبالمان بیایند؛ عدهای دیگر در جریان این حرکت قرار خواهند گرفت و گروه آخر نیز به دنبال ما رانده خواهند شد.
این آخرین ساکنانِ مردد، هم در اینجا و هم در آنجا، بیشترین آسیب را خواهند دید.
اما نخستین کسانی که با ایمان، شور و شجاعت از آن عبور میکنند، بهترین جایگاهها را از آن خود خواهند کرد.
مادهی انسانی ما
دربارهٔ یهودیان بیش از هر قوم دیگری، تصورات نادرست در جهان رواج دارد. و ما چنان از رنجهای تاریخیمان افسرده و دلسرد شدهایم که خود نیز این اشتباهات را تکرار کرده و باور داریم. یکی از این تصورات این است که ما عشقی مفرط به تجارت داریم. حال آنکه به خوبی پیداست هر جا که به ما اجازه داده شده تا در ارتقای طبقاتی مشارکت کنیم، در اولین فرصت ممکن تجارت را رها کردهایم. اکثریت قریب به اتفاق تجار یهودی، فرزندان خود را از تحصیلات عالی بهرهمند میسازند. از همین رو، اصطلاح «یهودیسازی» تمام حرفههای روشنفکری پدید آمده است. اما حتی در سطوح اقتصادی ضعیفتر جامعه نیز، عشق ما به تجارت آنگونه که عموماً تصور میشود، غالب نیست. در کشورهای اروپای شرقی، شمار بسیاری از یهودیان هستند که تاجر نیستند و از کار سخت نیز هراسی ندارند. «انجمن یهودیان» قادر خواهد بود آمار دقیقی از نیروهای انسانی ما به شکلی علمی تهیه کند. وظایف و چشماندازهای نوینی که در سرزمین جدید در انتظار مردم ماست، پیشهوران کنونی ما را خشنود خواهد ساخت و بسیاری از کسبهٔ خُردِ امروز را به کارگران یدی تبدیل خواهد کرد.
دورهگردی که با کولهباری سنگین بر پشت، در سراسر کشور سفر میکند، آنچنان که آزاردهندگانش تصور میکنند، خشنود نیست. روز کاری هفتساعته، تمام همکیشان او را