برابر مهاجرت یهودیان خارجی مقاومت سرسختانهای نشان دهند. شهروندان یهودی نمیتوانند چنین کنند، اگرچه این امر بسیار مستقیمتر بر آنان تأثیر میگذارد؛ زیرا آنان بیش از هر کس دیگری، رقابت شدیدِ افرادی را حس میکنند که در شاخههای مشابهی از صنعت فعالیت دارند و علاوه بر آن، یا یهودستیزی را به جاهایی که وجود ندارد میبرند، یا در جاهایی که هست، آن را تشدید میکنند. «همگونشدگان» این گلایه پنهانی را در قالب اقدامات «خیرخواهانه» ابراز میکنند. آنان انجمنهای مهاجرتی برای یهودیان سرگردان سازماندهی میکنند. این تصویر روی دیگری هم دارد که اگر پای انسانها در میان نبود، خندهدار به نظر میرسید. زیرا برخی از این مؤسسات خیریه نه برای یهودیان تحت آزار، بلکه علیه آنان ایجاد شدهاند؛ آنها پدید آمدهاند تا این بیچارگان را هرچه سریعتر و دورتر بفرستند. و بدینسان، بسیاری از دوستانِ ظاهریِ یهودیان، با بررسی دقیق، چیزی جز یک یهودستیزِ یهودیتبار که در نقابِ نیکوکار پنهان شده است، از آب در نمیآیند.
اما تلاشهای صورتگرفته برای اسکان، حتی توسط انسانهایی حقیقتاً خیرخواه، با وجود جذاب بودنشان، تا به امروز ناموفق بودهاند. گمان نمیکنم که این یا آن فرد، صرفاً به چشم سرگرمی به این موضوع نگریسته باشند، یا اینکه مهاجرت یهودیان فقیر را مانند شرطبندی بر سر اسبدوانی تلقی کرده باشند. موضوع برای چنین برخوردی، بسیار جدی و تراژیک بود. این تلاشها از آن جهت جالب بودند که در مقیاسی کوچک، پیشدرآمدهای عملیِ ایده «دولت یهود» را نمایندگی میکردند. آنها حتی مفید هم بودند، چرا که از دل اشتباهاتشان میتوان تجربهای برای اجرای موفقیتآمیز این ایده در مقیاسی بزرگتر به دست آورد. البته که آنها آسیبهایی نیز به همراه داشتهاند. انتقال یهودستیزی به مناطق جدید، که پیامد اجتنابناپذیر چنین نفوذ مصنوعی است، به نظر من کماهمیتترینِ این شرارتهاست. بسیار بدتر از آن، این واقعیت است که نتایج نامطلوب، تمایل به ایجاد تردید در میان مردان خردمند دارد. آنچه با استدلال ساده، غیرعملی یا ناممکن به نظر میرسد، این تردید را از ذهن مردان خردمند خواهد زدود. آنچه در مقیاس کوچک غیرعملی یا ناممکن است، لزوماً در مقیاسی بزرگتر نیز چنین نخواهد بود. یک بنگاه کوچک ممکن است تحت همان شرایطی که یک بنگاه بزرگ را سودآور میکند، دچار زیان شود. یک جویبار حتی با قایق هم قابلکشتیرانی نیست، اما رودی که جویبار به آن میریزد، کشتیهای عظیم آهنین را بر دوش میکشد.
هیچ انسانی آنقدر ثروتمند یا قدرتمند نیست که بتواند ملتی را از یک زیستگاه به زیستگاه دیگر منتقل کند. تنها یک «ایده» میتواند چنین کاری را به انجام برساند و این ایدهٔ «دولت» ممکن است از قدرت لازم برای این کار برخوردار باشد. یهودیان در تمام