اصلاح‌طلبان جهان که یهودیان را به شخم‌زنی می‌فرستند، شخص بسیار مهمی را فراموش کرده‌اند که در این باره حرف‌های زیادی برای گفتن دارد. این شخص، کشاورز است و کشاورز نیز کاملاً محق است. زیرا مالیات بر زمین، مخاطرات مربوط به محصولات، فشار مالکان بزرگ که نیروی کار را ارزان می‌کنند و به‌ویژه رقابت آمریکایی، دست‌به‌دست هم می‌دهند تا زندگی او را به‌اندازه کافی سخت کنند. به‌علاوه، تعرفه‌های غلات نمی‌تواند تا بی‌نهایت افزایش یابد. همچنین نمی‌توان اجازه داد که تولیدکننده گرسنگی بکشد؛ در واقع، نفوذ سیاسی او رو به افزایش است و بنابراین باید با ملاحظات بیشتری با او رفتار شود.

همه این دشواری‌ها به‌خوبی شناخته‌شده‌اند، ازاین‌رو تنها به‌طور گذرا به آن‌ها اشاره می‌کنم. صرفاً می‌خواستم به‌روشنی نشان دهم که تلاش‌های گذشته —که اکثرشان با نیت خیر صورت گرفته‌اند— برای حل «مسئله یهود» تا چه حد بیهوده بوده‌اند. نه انحراف مسیر جریان، و نه پایین آوردن مصنوعی سطح فکری پرولتاریای ما، بر این دشواری غلبه نخواهد کرد. به آن راهکارِ به‌اصطلاح خطاناپذیرِ «همگون‌سازی» نیز پیش‌تر پرداخته شده است.

ما نمی‌توانیم با هیچ‌یک از این روش‌ها بر یهودستیزی چیره شویم. تا زمانی که علل آن از میان نروند، این پدیده نمی‌تواند از بین برود. آیا این علل قابل رفع هستند؟

عوامل یهودستیزی

ما دیگر به آن عللی که ناشی از خلق‌وخو، تعصب و کوته‌نظری هستند نخواهیم پرداخت، بلکه در اینجا خود را تنها به علل سیاسی و اقتصادی محدود می‌کنیم. یهودستیزی مدرن را نباید با آزار و اذیت مذهبی یهودیان در اعصار گذشته اشتباه گرفت. این پدیده گهگاه در برخی کشورها رنگ‌وبوی مذهبی به خود می‌گیرد، اما جریان اصلی این جنبش تهاجمی اکنون تغییر کرده است. در کشورهای عمده‌ای که یهودستیزی در آن‌ها رواج دارد، این امر نتیجه‌ی رهایی یهودیان است. هنگامی که ملت‌های متمدن به غیرانسانی بودن قوانین تبعیض‌آمیز پی بردند و به ما حق شهروندی دادند، این اعطای حقوق بسیار دیر صورت گرفت. دیگر امکان آن نبود که محدودیت‌های ما در سرزمین‌های قدیمی‌مان برداشته شود. زیرا ما، به‌طرز عجیبی، در دوران اقامت در «گتو» به مردمی بورژوا تبدیل شده بودیم و تنها زمانی از آن پا بیرون گذاشتیم که وارد رقابتی شدید با طبقات متوسط شویم. از این رو، رهایی ما، ناگهان ما را در میان این حلقه‌ی طبقه متوسط قرار داد، جایی که باید فشار مضاعفی را از درون و بیرون تحمل کنیم. بورژوازی مسیحی شاید بدش نیاید که ما را قربانی سوسیالیسم کند، هرچند که این کار نیز چندان اوضاع را بهبود نخواهد بخشید.